Müzik teorisini sistematik ve uygulamalı olarak öğreterek, bu teori çerçevesinde tonal yapı içinde duyan, okuyan ve dinleyerek yazabilen kulağa sahip kişiler yetiştirmek hedeflenmektedir.

KİMLER KATILABİLİR?

Konservatuarın müzik bölümleri ve müzik liselerine hazırlanan kişilerin yanı sıra temel müzik eğitimi almak isteyenler de bu programa kayıt yaptırabilirler. Güzel Sanatlar Lisesi, Eğitim Fakültesi müzik bölümü ya da Konservatuar sınavlarına, farklı içerikleri gereği, sınava girecek kişinin seviyesi de dikkate alınarak girilecek bölüme göre özel ders olarak çalışılmaktadır.

İÇERİK:

Temel müzik kavramları, dizilerin oluşumu, değiştirme işaretleri, tonalite, tonalite donanım ilişkisi, solfej parçaları, dikte-deşifre, akorlar, çevirmeler, diyatonik olmayan derecelerin duyumu, entonasyon, transpozisyon.

İzmir Eser Müzik Kursu’nda keman eğitimleri alanında uzman müzik öğretmenleri tarafından birebir dersler halinde verilmektedir.

VİYOLONSEL (ÇELLO)

Viyolonsel ya da çello (violoncello ya da cello), 16. yüzyıl’da ilk örnekleri Fransa’da ortaya çıkan, esasen şekli kadın vücudunu andıran yaylı bir çalgıdır. ‘Viola de gamba’ adı verilen türü hariç perdesizdir.

Hem solo çalgı olarak hem de eşlikte olağanüstü başarı gösterir.viyolonselin notaları dördüncü çizgi ‘fa’ anahtarıyla yazılır.Kemandan oldukça büyük olan viyolonselin yay tekniği keman ve viyoladan değişiktir. Kemanla aynı aileden geldiği için yine dört telli bir çalgıdır. En ince tel olan La teli, yoğun renk özelliklerine sahiptir.Tutkulu, coşkulu ve dokunaklı melodiler, bu tel için yazılır. Re teli; daha yumuşak, kırgın ve içe dönük tınılar üretir. Sol ve Do tellerinin ise birbirine yakın görkemli ve olgun tınıları vardır.Orkestrada viyolonsel gurubunun öncelikli işlevi, genelde kontrabasla birlikte bas partisini seslendirmektir. Bu olağanüstü tını zenginliğindeki çalgıyı yalnızca bir bas çalgısı olarak algılamak yanlıştır. Temalar, eşlik figürleri ve orkestraya canlılık katan hızlı ve teknik güçlükte her çeşit pasaj, viyolonselin görev alanındadır. Etkili tınısına duyulan güvenç dolayısıyla viyolonsel gurubuna ana temayı duyurma görevi de verilir. Viyolonsel grup şefi tarafından yorumlanan solo partilere de sıkça verilir.

Bir eserin ana temasını dile getirmekte hiçbir çalgı, viyolonsel kadar insan sesine yakın olamaz.

Çalgıların hiçbiri, yürekten gelen sesleri onun gibi içtenlikle anlatamaz. Viyolonsel, insan sesinin üç türünü de ses alanında toplamıştır. Tenorla gençliği, baritonla olgunluğu, basla ciddiyeti ve egemenliği yansıtır. İnce sesleri veren la telinin, yükselen duyguları belirten soluklu bir anlatımı vardır. Ortadaki iki tel, içtenlikli sesiyle ılımlı duyguları anlatır. Do teli ise gizemli ezgiler taşıyan tınısıyla son derece etkileyicidir.

Tellerinin adları kalından inceye doğru (Bastan Tize doğru)

• #do
• #sol
• #re
• #la

Keman Çalmada Duruş ve Tutuş

Keman Eğitiminde Çalım Teknikleri

Kemanda Yay Teknikleri

Keman Nedir?

Kemanın Türk Müziğindeki Yeri

Kemanın Türk Musikisindeki Yeri ve Önemi Hakkındaki Görüşler

Kemanın Akort Sistemi

Kemanın Özellikleri

Kemanın Tarihçesi

Keman, genellikle ayakta ya da oturarak çalınır. İster ayakta, isterse oturarak çalınsın, beden; doğal, dengeli ve rahat olmalıdır. Böyle bir bedensel duruş, ona dayalı  diğer duruşlarda yay ve keman tutuşlara elverişli bir temel oluşturur.

Pek çok kemancı görünüm olarak kasılmış gibi bir etki uyandırabilir. Bu kasılma durumunun verdiği dengesizlik zaman zaman çok büyük boyutlara ulaşır ve kola yapılan hafif bir dokunuş bile tüm vücudun dengesini bozmaya neden olur. Dengenin anahtarı harekettir. Her alanda denge, hareketin içinde gizlidir. Oturarak çalma pozisyonunda, ayaklar yanlara doğru açılır. Eğer ayaklar birbirine çok yakın olursa vücut kaskatı kesilir. Fazla aralıklı bir yerleşim de hareketi sınırlar. Ayakta duruş biçiminde ayaklar, bir ayak boyu aralık ile hafifçe dışa dönük durmalıdır. Bedenin ağırlığı iki ayak üzerine eşit dağılmalı ve beden doğal bir diklikte olmalıdır. Bu bilgiler ışığında her çalıcı en rahat pozisyonu kendi denemeleriyle bulabilir.

Doğru bir keman tutuşta omuz kaldırılmaz, kasılmaz; boyun kasları fazla gerilmez, sertleşmez. Öğrenci kemanı tutarken başını sağa-sola oynatmamalı, başına göre ayarlamalıdır. Bunun için kemanın altına konan omuzluk ya da yastık, öğrencinin boyun yapısına çok uygun olmalıdır. Bunlar rahat tutuş ve duruş ile ilgili yapılması gerekenlerden sadece bazılarıdır. Bunların uygulamalı olarak bir öğretmen gözetiminde yapılması çok gereklidir. Kendi kendine keman öğrenmek bu yüzden pek mümkün değildir. Çünkü çalgıyı çalma esnasında öğrenci kendi yanlışlarını pek fark edemez. Yanlış bir duruş ve tutuş da vücudu yorar, bazı kasılmalara ve rahatsızlıklara sebebiyet verir.

Yaylı çalgı çalan öğrencilerde başlangıçta sıklıkla karşılaşılan sorunlardan biri, entonasyondur. Çalıcının keman çalmak için gerekli fiziki yapıya ve yeteneğe sahip olmasına karşın sesleri doğru çalmama olasılığı vardır. Örneğin kemanda dört tel olmasına karşın yarım aralıklardan oluşan 53 farklı ses çalma olanağı vardır. Öğrencilerin keman çalarken tutuşlarını bozdukları taktirde, seslerin çoğunun bozulacağı kesindir. Örneğin birinci parmak yarım ses pesleştirildiğinde (kalınlaştırıldığında), diğer parmaklar da çalarken, hafifçe doğal olmayan bir pozisyon oluşacağından seslerin hepsi pesleşir. Bunun için hangi pozisyonda isek, onu korumak, yani sol elimizin tutuşunu bozmamamız gerekmektedir. Bütün bunlar entonasyonu sağlayacak öğelerdir. Ses temizliğinin sağlanması, parmaklarımızın durumunu görsel olarak inceleyerek de yapılabilir. Öğrenci, kemanı yavaş tempoda çalarak ve tuşeye bakarak notanın yerini belirleyip öğrenebilir.

Çift Ses Çalışmaları

Akor çalışmaları

Flageolet (Flajöle) Tekniği

Glissando (Glisendo)

Vibrato

Detache (Detaşe) Tekniği: Legatonun tersine ayrı ayrı yazılmış sesleri, yay değiştirme yoluyla birbirinden ayırarak çalma şeklidir.

Portato Tekniği: Tek yayda yapılan detaşe sürüşlerine portato denilmektedir.

Martele Tekniği: Seslerin nitelikli ve pürüzsüz bir biçimde elde edilmesidir. Her sesin başında keskin bir aksan yapılır ve daima seslerin arasında duraklamak gerekmektedir.

Staccato (Stakkato) Tekniği: Bu teknik, birbirinden kısa-kesin olarak ayrılan tek yay sürüşüyle yapılır ve yay, teller üzerinden hiç kaldırılmaz.

Spiccato (Spikato) Tekniği: Yayın orta noktası ile ağırlık noktası arasındaki bölgeden kısa ve çabuk halde tele düşürülüp kaldırılmasıdır.

Pizzicato (Psikato) Tekniği: Seslerin yay yerine parmak aracılığıyla elde edilmesini sağlayan bir tekniktir.

Bunların hepsi sistemli ve düzenli çalışmalarla kazanılan tekniklerdir.

Yanlıkların ortasında büyük bir girinti vardır. Yine Akçaağaçtan yapılan sapın ucu salyangoz biçiminde kıvrımlıdır. Keman imal edilirken, ön, arka kısımlar ve omurga boş bir kutu oluşturacak şekilde birleştirilir. Kuyruğa bağlanan dört tel köprünün üzerinden geçip perdelerden uzanıp akort anahtarlarına bağlanır. Anahtarlar vasıtasıyla akort edilir ve elin perdelere basılması ile değişik sesler ve tonlar elde edilebilir.Çalgının dört teli vardır Pesten tize doğru doğru Sol, Re, La, Mi. Keman ailesinden çalgılar; keman, viyola, çello ve konturbas adlarını taşır. İlk kemanlar, Bavyera’ nın Füssen kentinde İtalya’ nın Brescia ve Cremona kentlerinde ve aynı çağda Paris’ de yapıldı. Teknenin uzunluğu 36 – 36 cm, toplam uzunluk yaklaşık 60 cm dir.

19. yüzyılda İtalyanlar keman yapımında ilk sırayı Paris’li ustalara kaptırdı. Bu ustalar Nicolas Lupot Jean – Baptiste, Vuillaume’ dir. Bu dönemde çalgının tellerini daha çok gerebilmek, gücünü arttırmak ve ses alanını genişletmek amacıyla sap arkaya daha çok eğildi, Abanozdan yapılan perdelik uzatıldı ve yine abanozdan yapılan kuyruk eklendi. Çalgının iç yapısında da gerekli değişiklikler yapıldı. Köşeler, takozlar, bas balkonu ve can direğinin boyutları büyütüldü.Yapımcılar 19. yüzyıla değin her türlü telli çalgıyı yapıyorlardı. 20. yüzyılda uzmanlaşmaya başladılar. En büyük keman yapımcıları arasında GagliAnolar, C.Fegant, J. B. Guadagnini, A. Guarneri, L. Guersan, Klotlar, G. P. Maggini, D. Montagnana anılmalıdır

Kemanın çocuklar için yapılmış daha küçük boyutları vardır. Çeyrek, yarım (53 cm) ve üç çeyrek (56cm)

19. yüzyılın ortalarında Türk Müziğinde de kullanılmaya başlanan keman günümüzde gerek Klasik Türk Müziği, gerekse Türk Sanat Müziği ‘ nin vazgeçilmez çalgıları arasındadır. Alaturka Kemanda Sol, Re, La, Mi akordu yerine La,Re,La,Re ve Sol,Re, La,Re akortları da kullanılır. Alaturka kemancılar sesini arttırmak amacıyla genellikle çalgının göğsünü içten incelttirirler. 

Yine bu yüzyılda yaygınlık kazanmış bir saz olarak klasik musukimize girememiş olmakla birlikte halk arasında çok tutuluyor ve koltuk meyhanelerinde çalınıyordu. Kemanı üst düzey sınıf arasına sokan kişinin Sultan 1. Mahmut dönemi sanatkarlarından olan Corci olduğu ileri sürülür. Kemandan önce musukimizin yegane sazı Rebab idi. O yıllarda kemana “Viola d’ Amore “ deniyordu ki bu sazın benzeri yakın zamanlara kadar kullanılmış olan Sine Kemanı’dır. Kemani Corci’ ye kadar bütün kaynaklarda eski Türk Kemanını çalanların Türk olduğu halde 18. yüzyıldan sonra Türk olmayan kimseler batı kemanını çalmaya heves etmiş ve pek çok ünlü isim ortaya çıkmıştır. Hiç şüphesiz bu sanatkarlar “ Viola d’ Amore’ nin farklı şekilleri olan Sine Kemanı’ nı çalıyorlardı.

Yedi teli olan Sine Kemanı’nın sesi biraz boğukça olduğu ve kemençe sesine benzediği için musukiden anlayanlarca daha çok tercih ediliyordu. 19. yüzyıl başına kadar keman çalan sanatkarlar kemanın her iki türünü de kullanmışlardır. Daha sonra Sine Keman’ı unutulmuştur. Son idrakarları Mustafa Sunar ile Nuri Duyguer olmuştur.Batı kemanının ülkemize yerleşmesinde Romanyalı Miron’ Un büyük rolü olmuştur. Ülkemizde Türk Musukisi ölçüleri içerisinde çok güçlü icrakarlar yetişmiştir. ( 2 )

Bir devreye damgasını vuran bu sanatkarlardan bazıları şunlardır

Kemani Hızır Ağa, Kemani Rıza Efendi, Kemani Corci, Kemani Körsebuh, Kemani Aleksan Ağa , Kemani Memduh, Bülbül-i Salih Efendi, Reşat Erer, Nubar Tekyay, Sadi Işılay, Hakkı Derman Selahhattin Ünal ve bunla gibi musuki termonolojimizde keman çalanlara kemani denir.

Müzisyen tellerin üzerinde yayı doğru Açı ile sürtünce ses elde edilir. Bu yay Pernan bUco2 dan yapılıp 75 sanimetre uzunluğundadır ve telleri at kılındandır.

Kemanın en önemli özellikleri sahip olduğu ses aralığı ve hem lirik hem de hızlı ve parlak kullanıma elverişli olmasıdır.

Kemancılar aşağıdaki teknikleri kullanarak özel sesler de elde ederler

Pizzicato ( telleri çekerek ),

Tremelo ( yayı hızlı hızlı telin üzerinde hareket ettirmek ),

Sul Ponticello ( yayı köprüye çok yakın sürterek ince bir ses elde etme ), Collegno ( yayın teli yerine ahşap kısmını kullanarak ) ve

Glissando ( yayların üzerinde parmakları gezdirmekle çıkan ses )

Kemanın ilk olarak 1500 lerde İtalya’ da ortaya çıktığı anlaşılmaktadır. Lira da Braccio ce Fidle adlı iki enstrümandan türemiş olduğu sanılmaktadır. Keman yapım sanatı 17. ve 18. yüzyıllarda Antonio Stradivari, Guissepe Guaneri ve Jacop Satyner gibi ustalarla başlamıştır. O zamanki kemanların bugüne göre boyunları daha kısa, perde bölgesi daha kısa ve köprüleri daha düzdü. Keman klasik eserlerde ilk kullanılmaya başlandığı zaman alt sosyal seviyede bir Alet olarak görülmüştür. Ancak Claudio Monteverdi’ nin Orfeos’ u gibi eserler ve “24 Viyolons du Roi” gibi topluluklarla bu statüsü de yükselmeye başlamıştır. Bu tırmanma Barok dönemde de Antonio Vivaldi Jsbach ve Georg Philip Telemann gibi bestecilerle devam etmiştir.

Solo konçerto, sonat ve suit gibi müzik janrlarında keman en önde giden olmuştur. Ancak keman virtiözleri ilk olarak 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Covanni Viotti, Isaac Stren Mischaelman ve Nathan Nilstain, David Oistrach Pinhas Zuckerman, jacah Heifelds bu konuda ün yapmış isimlerden bazılarıdır.

Aydın Varol Çalışmamızda kemanın tarihi ve Türk Musukisindeki konumu araştırılarak değerlendirilmiştir. Keman 15. ve 16. yüzyıllarda musukimize kemanın atası olan Sine Keman şeklinde girmiştir. Keman Türk Musukisinin kemandan önceki yegane yaylı sazı olan Rebab ve diğer enstrümanlarla büyük bir uyum içerisine girmiş ve her yönüyle büyük bir yaylı saz boşluğunu mükemmelen doldurmuştur. Çalışmamızda Kemanın dünyadaki tarihi incelenmiş ve orijine hakkındaki görüşlere yer verilmiştir. Kemanın enstrüman icra, ifade ve gelişme açılarından musukimize kazandırdığı hususlar ve yakın dönem ekolleşmiş kemanilerimizin taksimleri üslup ve tavırlarının incelenebilmesi amacı ile notaya alınarak çalışmamızda sunulmuştur.

OKTAY Özerden Suphi Ziya Özbekkan müziğimizin özellikle önemli formlarından biri olan şarkı formunda Hacı Arif Bey, Şevki Bey, Rahmi Bey ile içinde bulunduğumuz yüzyıla ulaşan ve bu formun zincirinin halkalarını oluşturan bestekârlarımızın sonuncularındandır. Eserlerinde güfte ile besteyi çok iyi birleştiren ve oldukça akıcı bir üslupta yazan bestekârın eserleri günümüze kadar rağbetle çalınıp söylenmiş ve dinlenmiş olup bundan sonra da bu niteliğini herhalde koruyacaktır.

A.Nesrin Öner Yayla Basit makamlarda Kâr, Beste, ağır Semâî, Yürük Semâî formlarında yazılmış eserlerde kullanılan geçkilerin incelendiği bu çalışmada 14 makamdan 170 eser incelenmiş ve bu eserlerin yüzde 96 sında geçki yapıldığı görülmüştür. Bestekârlar eserlerinde yaratıcılıkları ve üslupları doğrultusunda çok çeşitli geçkiler kullanmışlardır. Bu geçkilerden bazılarının daha sık ve birçok makamda ortak olarak kullanılmış olduğu tesbit edilmiştir.

Ünlü Keman Virtiözü Suna Kan Keman çalışmalarına beş yaşında başladı Ankara’da V Gerhard Back, izzet Albayrak ve Lico Amar’dan dersler aldı. Mozart’ın 5. Keman Konçertosu’nu seslendirdiği ilk konserinde, henüz 9 yaşındaydı. 1948 yılında idil Biret – Suna Kan yasası ile Paris’e gönderildi ve öğrenimini Gabriel Bouillon’un yanında tamamladı. Paris Konservatuvarı’nı 1952 yılında birincilik ödülü alarak bitirdi. 1954 yılında Cenevre Uluslararası Yarışması’nda madalya aldı.1955 yılında Viotti Uluslararası Yarışması’nda, 1956 yılında Munich Uluslararası Yarışması’nda ödüller kazandı. 1957 yılında katıldığı M. Long – J. Thibaud Uluslararası Yarışması’nda Paris Şehri Ödülü’nü aldı. Bugüne kadar yurt içinde ve dünyanın çeşitli sanat merkez-lerinde sayısız konserler verdi

Birlikte konser verdiği uluslararası sanatçılar ve topluluklar arasında P. Fournier, Y. Menuhin, I. Ketesz, Zubin Mehta, A. Navarra gibi ünlü sanatçılar bulunan Suna Kan, Los Angeles Filarmoni, Moskova Filarmoni, Londra Senfoni, Salzburg Mozarteum gibi Orkestraların eşliğinde çaldı. Suna Kan, 1977-86 yılları arasında Ankara Oda Orkestrası’nın baş kemancılığını ve solistliğini yapmıştır. 1971 yılında “Devlet Sanatçısı” seçilen Suna Kan, Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları profesörüdür.



Kemanın bir gövdesi ve buna bağlı bir sapı vardır. Gövde, göğüs tahtası yada tabla denilen üst kapak, alt kapak ve onları birleştiren yanlık adı verilen bir kasnaktan oluşur. Tellerin köprü aracılığı ile gövdeye yaptığı Basınca direnebilmesi için alt ve üst kapaklara bir kavis verilmiştir. Sapın ucundaki burgulara sarılarak bağlanan teller bir eşikten geçerek gövdenin ucundaki kuyruk bölümüne bağlanır. Köprü tellerin titreşimini üst kapağa iletir.

Burgu yuvalarına yerleştirilen kulaklar tellerin istenilen ölçüde gerilmesini sağlarlar. Gövdenin içine boydan boya yerleştirilmiş bas çubuğu ya da bas kirişi denen bir çıta eşiğin tam altında da can direği denilen bir takoz bulunur. Bas çubuğu sesin tınlanmasına, can direği de ses titreşimlerinin alt kapağa iletilmesine yardımcı olur. Üst kapak üzerinde F biçimindeki iki ses deliği ses titreşimlerinin gövdeden dışarı çıkmasını sağlar. Dış etkilerden korunabilmesi için yapımı tamamlandıktan sonra, özel karışımlı bir tutkalla cilalanır. Cila aynı zamanda kemanın ses tınısını belirleyen önemli bir öğedir. Keman yapım ustalarına LUTHİER denir.

Ülkemizde keman yapım teknikleri çok gelişmiş çeşitli yarışmalarda birincilik alan lutierlerimiz vardır.Bunlar; Cafer Açın, Mesut Gözalan, Yunus Tarhan, Mehmet Alkan, Nevzat Önder, Ayhan Damcıoğlu, Ahmet İyi doğan, Emin Tilef, Bedi Akol’ dur.