23 Eki 2010

Güzel Şarkı Söyleyebilmek

0 Yorum

Sesimiz, yaşantımızın her anında kullanmak zorunda olduğumuz doğal enstrümanımızdır. Gelişmeye müsait bir sese sahip herkesin, kendi ses sınırları içinde daha güzel şarkı söyleyebilmesi için, onu en iyi şekilde kullanmayı öğrenmesi, ancak ses eğitimi ile mümkündür. Ses Eğitimi, sadece operaya girmek amacıyla alınmaz. Ses eğitiminin içine sesini kullanan herkes dahildir.

Ses eğitimi ve şan eğitimi kavramlarına dilimizde aynı anlam yüklenerek, ayırt edilmeden kullanıldığı ve bunun da zaman zaman karışıklıklara neden olduğu görülmektedir. Oysa ses eğitimi, şan eğitimi ve şarkı söyleme eğitimi temelde sesin doğru kullanılmasıyla ilgili olarak bazı ortak dav­ranışları kapsayan, ancak amaç ve düzeylerine göre farklılık gösteren eğitimlerdir. Daha açık bir ifadeyle, ses eğitimi; şarkı söyleme, şan, koro ve konuşma eğitimi gibi değişik ses eğitimi türlerini kapsayan genel bir alanın adıdır.

O halde ses eğitimi; bireylere konuşma ve/veya şarkı söylemede seslerini doğru, etkili ve gü­zel kullanabilmeleri için gereken davranışların kazandırıldığı ve içinde konuşma, şarkı söyleme ve şan eğitimi gibi alt ses eğitimi basamaklarını barındıran, disiplinler arası bir özel alan eğitimidir. (Töreyin, 1998: 10)

Ses eğitimi, her yaş ve düzeydeki bireylere verilmesi gereken bir eğitimdir. “Müzik eğitiminin içeriksel açıdan genel kapsamında bulunur.”‘ (Uçan, 1994: 14) Bireylerin amaç ve düzeylerine göre değişiklik gösteren bu eğitim, genel, amatör ve mesleki müzik eğitimi içinde şarkı söyleme eğitimi, şan eğitimi, konuşma eğitimi ve koro eğitimi gibi değişik isimler alırlar. Amaçlarına göre de bireysel ve toplu olarak verilir.

Genel müzik eğitimi içinde, ilköğretim ve ilköğretim öncesi yaş grupları için, daha çok şarkı öğretmek amacıyla verilen ve “şarkı söyleme eğitimi” ile “koro” eğitimi adını alan ses eğitimi, mes­leki müzik eğitiminde, önceden kazandırılan şarkı söyleme ile ilgili temel davranışların üzerinde ileri tekniklerle geliştirilerek, sese dayanıklılık ve sağlamlık kazandırmaya ve artistik söylemeye yönelik olarak değişir ve “şan eğitimi” adını alır.

Şarkı Söyleme Eğitimi

Şarkı söyleme eğitimi; ses eğitiminin içinde, ilköğretim öncesi eğitimden, yüksek öğretim ve daha ileri eğitim düzeyindeki bireylere kadar, seçtikleri şarkıyı tür ve yapı özelliklerine uygun olarak doğru, güzel ve etkili biçimde söylemeye ilişkin davranışların kazandırıldığı, şarkı öğretimini de kapsayan ve müzik eğitiminin davranışsal açıdan genel kapsamında bulunan bir ses eğitimi türüdür. (Töreyin, 1998: 13)
Şarkı söyleme eğitimiyle, şan eğitimi arasındaki fark, ses eğitimi kapsamında bulunan bu İki tür ses eğitiminin amaç ve düzey değişikliğinden kaynaklanmaktadır. Şan eğitiminde, özellikle şan için bestelenmiş eserlerin (arie anticheler, opera aryaları ve liedler gibi) sanatsal boyutta ve teknik üstünlükle söylenmesine ilişkin davranışlar kazandırılması hedeflenirken, şarkı söyleme eğitiminde her tür ve düzeydeki şarkıları (okul şarkılar, marşları, halk müziği eserleri v.b.) doğru, güzel ve etkili söylemeye yönelik olarak, sesle, müzikle ve bağlı olduğu bilim alanlarıyla ilgili davranışlar kazandı­rılması amaçlanır.

Şan Eğitimi

Dilimize, Fransızca’daki “chant” sözcüğünden geçen bu kelimenin asıl anlamı; “dayanıklılık ve sağlamlık kazandırmak için sesi işlemek, yetiştirmek, sesle ilgili dayanaklılık sanatı, sesle şarkı söyleme sanatı” (Petit Larousse, 1972: 165) dır. Bir başka tanımda; “Ses müziği sanatı, tekniği ve insan sesiyle oluşturulan müziksel ve teknik sesler bütünü” olarak açıklanmıştır. (Micro Robert. 1978: 163)
Türkçe sözlükte ise; “İnsan gırtlağından çıkan ve perde ayrımlarıyla çeşitli duyumlar uyandı­ran ses dizisi” (TDK, 1988: 1370) dir.
Bütün bu açıklamalar ışığında şan eğitimi: “Ses eğitimi içinde, şarkı söyleme eğitimine daya­nan, özellikle mesleki müzik eğitimi kapsamında ve şarkı söyleme eğitimiyle kazandırılmış olan temel davranışların üzerinde oluşturulan, ileri teknikle ve artistik düzeyde şarkı söyleyebilmeyi ve sese dayanıklılık kazandırmayı amaçlayan mesleksel bir ses eğitimi” (Töreyin, 1998: 10) olarak ta­nımlanabilir. Özetle şan eğitimi de ses eğitimi alanı içinde bir boyuttur.

Kaynak: Dr. Ayşe Meral Töreyin/Gazi Ünv. Gazi Eğt. Fak. GSEB-MEABD

TEORİ VE SOLFEJ EĞİTİMİ

Solfej; okuma demektir.

Notaları; adları, sesleri ve süreleriyle okumaya solfej denir.

Müzikal altyapının oluşumu ve gelişimi için işitme, algılama, dikte ve deşifraj, solfej derslerinde verilmektedir. Derslerimiz çağdaş eğitim pedagojisi uygulamalarıyla
şekillenmektedir. İyi bir müzik eğitimi için solfej eğitimi çok önemlidir.

Öğrencinin gelişimini güçlendiren ve müzikaliteyi artıran eğitim yöntemleri ile bireysel yapılan dersler güçlendirilmekte ve grup çalışmaları yapılmaktadır. Eğitimlerimizde solfej derslerimiz grup eğitimi şeklinde uygulanmaktadır.

Solfej

Solfej dersi, öğrencinin bilgi seviyesine, yaşına ve derse geliş amacına göre şekil alan bir derstir. Piyano dersi alan tüm öğrencilere gereken düzeyde verilen bu ders, konservatuarların ya da müzik fakültelerinin giriş sınavlarına hazırlanan öğrencilere, sınav şartlarına göre değişen içerikte ve yoğunlukta verilmektedir. Ayrıca, ilk derste öğrencinin solfej bilgisi saptanmakta ve belli bir düzeyde solfej bilgisine sahip olduğu düşünülen öğrenciler, bildiği kabul edilen konuları atlayarak, daha ileri bir seviyeden eğitimine devam ettirilmektedir.

Nota Bilgisi

  • Notaların sol ve fa Anahtarlarına Göre Yerleri
  • Anahtar Bilgisi (sol ve fa Anahtarları Zorunlu Olmak Kaydıyla Diğer Anahtarlar)

Dizi ve Tonalite Bilgisi

  • Genel Dizi
  • Pentatonik, Diyatonik ve Kromatik Dizi
  • Majör Dizi ve Majör Tonalite
  • Minör Dizi ve Minör Tonalite
  • Majör ve Minör Diziler Arasındaki İlişkiler (Basamaksal İlişkiler, Paralellik ve Donanım İlişkisi)

Aralık Bilgisi

  • Aralıkların Adlandırılması (Birli, ikili, üçlü, dörtlü, beşli, altılı, yedili, sekizli aralık)
  • Sekizliden Büyük Aralıklar
  • Eksik ve Artık Aralıklar
  • Aralıkların Çevrimi
  • Aralıkların Uyum Özellikleri (Konsonans ve Disonans Aralıklar)

Akor Bilgisi

  • Akorun Tanımı ve Oluşumu
  • Akorların Adlandırılması (Kök Seslerine, Niteliksel Özelliklerine, Basamak Sıra sayısına, Uyumsal Özelliklerine, İşlevsel Özelliklerine ve Kuramsal Yaklaşımlara Göre Adlandırılması)
  • Doğuşkanlar (Üst ve Alt Doğuşkanlar)
  • Parti, Koro Partileri ve Ses Sınırları

Kulak Eğitimi

Dikte (Tek sesli ve İki sesli) Parça Okuma

[yukarı]